Letras galegas 2009 (4)

Grazas a Belén Regueira por mostrarnos a realidade lingüística dos nosos nenos e nenas.

Letras galegas 2009 (3)

DEITADO FRENTE AO MAR...

Lingua proletaria do meu pobo
eu faloa porque si, porque quero,
porque me gosta,
me peta e dame a gaña,
porque me sae de dentro, alá do fondo
dunha tristura aceda que me abrangue
ao ver tantos patufos desleigados,
pequenos mequetrefes sen raíces
que ao pór a garabata xa non saben
afirmarse no amor dos devanceiros,
falar a a fala nai,
a fala dos avós que temos mortos,
e ser, co rostro erguido,
mariñeiros, labregos da linguaxe,
remo e arado, proa e rella sempre.

Eu faloa porque si, porque me gosta
e quero estar cos meus, coa xente miña,
preto dos homes bos que sofren longo
unha historia contada noutra lingua.

Non falo prós soberbios,
non falo prós ruíns e poderosos,
non falo prós finchados,
non falo prós baleiros ,
non falo prós estupidos,
que falo prós que aguantan rexamente
mentiras e inxusticias de cotío;
prós que súan e choran
un pranto cotián de bolboretas,
de lume e vento sobre os ollos núos.
Eu non quero arredar as miñas verbas de
todo os que sofren neste mundo.
E ti vives no mundo, (terra miña,
berce da miña estirpe,)
Galicia, doce mágoa das Españas,
deitada rente ao mar, ise camiño...

Celso Emilio Ferreiro

Letras galegas 2009 (2)

Hoxe dedícase o día das Letras Galegas ao escritor Ramón Piñeiro, os rapaces e rapazas do CEIP Rosaía de Castro de Xinzo de Limia resumen a súa vida e obra para todos vós.


"Para que unha comunidade humana teña categoría de pobo, para que teña unidade íntima e transcendente, ha de ter unha alma de seu. E un pobo ten alma de seu cando posúe idioma, cando fala nunha lingua propia, que tal é o que significa a palabra idioma. A lingua vén a ser a alma viva do pobo que a fala, vén a ser a súa comunidade esencial." Ramón Piñeiro

Letras galegas 2009

O RAP DA LINGUA (MIGALLAS)
QUE FALEMOS EN GALEGO
É UNHA COUSA NATURAL,
COMA A CHUVIA NO INVERNO
E A CALOR NO VERÁN.
EN GALEGO! XA! SI! (BIS)
AINDA HAI PAIS QUE NON LLES FALAN
ÓS SEUS FILLOS EN GALEGO
PORQUE PENSAN QUE É UNHA LINGUA
PARA POBRES E "PALETOS".
AOS TEUS PAIS ANIMARÁS
A FALARCHE EN GALEGO,
QUE NON CHE VAN SAÍR GRANS
NIN TAMPOUCO CAE O PELO.
HAI RAPACES E RAPAZAS
QUE Ó IR Ó INSTITUTO
NON QUEREN FALAR GALEGO
PORQUE DIN QUE É MONTUNO.
MAIS SE ALGUÉN CHE FAI TILÍN
E O QUERES NAMORAR
FAILLE AS BEIRAS EN GALEGO,
DE SEGURO LIGARÁS!
HAI RAPACES E RAPAZAS
QUE QUEREN FALAR GALEGO
PERO AÍNDA NON O FALAN
PORQUE DIN QUE TEÑEN ERROS.
ANQUE O FALES TODO O DÍA
NON CHE PODE SENTAR MAL.
NIN DÁ MOCOS, NIN DÁ FEBRE.
FAI A PROBA E XA VERÁS!
FALEMOS A NOSA LINGUA
QUE É UNHA LINGUA MOI MODERNA,
NAS ESCOLAS E NAS CASAS
NAS CIDADES E ALDEAS.
En galego! Xa! Si!

Encontros con escritores: Francisco Fernández Naval

O pasado luns veu ao noso instituto Francisco Fernández Naval, estívonos contando como creou o seu personaxe Suso Espada, protagonista do libro de lectura do terceiro trimestre do alumnado de 4º de ESO, Suso Espada:Istambul e o cabaliño de ouro. Comentounos outras aventuras do mesmo protagonista, un investigador privado na liña dos famosos protagonistas das novelas de Dashiell Hammett ou Raymond Chandler. Despois respondeu a todas as preguntas que os lectores e lectoras lle realizaron.

Entrega de premios do Megacertame 2009

Onte entregamos os premios da décimo primeira edición do Megacertame, o concurso máis popular do instituto. Este ano establecéronse dous premios un para o mellor equipo de 1º Ciclo de ESO e outro para o mellor equipo do 2º Ciclo de ESO. Os gañadores foron: O equipo "No sabemos" formado por Juan Paradelo Pérez, Renán Rivera Cugler, Daniel Rouco Fernández e Joaquín Paradelo Pérez de 1º de ESO e o equipo "Ragnarok" formado por Ignacio Márquez Albes, Carlos Vázquez Sánchez, Estela Rouco Fernández e Xulia Vicente Jiménez de 4º de ESO. Parabéns a todos os participantes nesta convocatoria e en especial aos premiados.

Cadea poética por Mario Benedetti

Sabemos pola prensa do delicado estado de saúde de Mario Benedetti e desde a nosa biblioteca queremos sumarnos á cadea poética por Mario Benedetti.
A actividade parte do blog da Fundación José Saramago e preténdese recitar poesía de Benedetti por todo o mundo, para así axudalo neste mal momento que está a pasar.
Se queres coñecer a súa obra preme nesta ligazón.
Aquí tedes a versión que do seu poema "Yo no te pido" fixo o cantautor cubano Silvio Rodríguez.

Lemos poesía

El poema de Goytisolo -Palabras para Julia- es un canto a la lucha por la supervivencia, cuando todo lo que nos rodea son dificultades:

“(..) Te sentirá acorralada,
Te sentirás perdida o sola,
Tal vez querrás no haber nacido.
Yo sé muy bien que te dirán
Que la vida no tiene objeto,
Que es un asunto desgraciado.
Entonces siempre acuérdate
De lo que un día yo escribí
Pensando en ti como ahora pienso (…)”

De este poema se han hecho múltiples versiones musicales, cada canción te lo transmite de diferente forma, como la versión rock de Los suaves, la de El Muchachito estilo rumba y la de Raimundo con Veneno, Muchachito y Peret en flamenco.
La que más me gusta es la de El Muchachito, le da vida, ritmo, te transmite esperanza, animo, que cualquiera puede luchar y lograr cualquier obstáculo, siempre hay una solución.
Leticia Pereira Muiños 4º PDC

23 de abril Día Internacional do libro

Hoxe celébrase o Día Internacional do libro e dos dereitos de autor. Hoxe tamén, como cada ano, entrégase o Premio Cervantes do 2008. O autor galardonado este ano é Juan Marsé, novelista español pertencente á chamada Xeración dos 50 xunto con Jaime Gil de Biedma, Juan Goytisolo, Terenci Moix, Eduardo Mendoza ou Manuel Vázquez Montalbán. Marsé é un escritor autodidacta que desenvolveu traballos moi variados ao longo da súa vida e que se deu a coñecer como escritor no ano 1960 coa novela Encerrados con un solo juguete. As súas novelas foron traducidas a moitos idiomas e moitas delas levadas ao cine. Para saber máis vén á biblioteca e recolle o minilibro conmemorativo. No vídeo que segue escoitarás o autor falar da súa obra.

Gañadores do Concurso "Coñeces esta muller?" 2009

Os gañadores do concurso "Coñeces esta muller?" deste ano son:
1º premio para o equipo "Dous+Dous", composto por Esteban Castro Hermida,
Fernando Pérez Pango, Alejandro López Domínguez e Martín López Santos que acertaron todas as mullers e conseguiron os 25 puntos.
2º premio para o equipo "Os trasatlánticos", composto por Javier Belda Vázquez,
Constantino Acuña Espantoso e Diego Andrés Pérez Pango que conseguiron 24 puntos.
A entrega de premios terá lugar o martes día 24 no segundo recreo na biblioteca.
Parabéns a todos/as os/as participantes e en especial aos premiados.
Podedes consultar as solucións ás pistas propostas no panel da biblioteca.

Concurso Mulleres, venres 13 de marzo

Muller 1
1.- A súa nai oponse duramente a súa inclinación cara á arte por consideralo unha desviación radical das regras que rexen a vida burguesa na sociedade do momento..
2.- Coñece e traballa xunto a Auguste Rodin.
3.- As súas crises nerviosas empezan a ser cada vez máis frecuentes chegando, nalgunhas delas, a destruír parte da súa obra polo que termina sendo recluída nun sanatorio psiquiátrico.
4.- Posúe unha gran habilidade técnica para a escultura dominando á perfección a talla do mármore.
5.- O abandono escultura feita en 1888 sería a resposta ao bico en bronce de 1886 de Auguste Rodin.

Muller 2

1.- Bioquímica e farmacóloga estadounidense.
2.- Filla de inmigrantes, pasou os seus primeiros anos de vida nun barrio humilde de Nova York.
3.- Na década dos 90 recibiu o Premio Lemelson- MIT ao logro de toda unha vida.
4.- Non conseguiu un posto de investigadora pola súa condición de muller e tivo que traballar como asistente de laboratorio e profesora de instituto.
5.- Entre os seus descubrimentos destacan a Azatioprina, Allopurinol, Pirimetamina, Timetoprim e Aciclovir.

Muller 3

1.- Acabou os seus estudios de Medicina en 1927 e xubilouse en 1965.
2.- Quixo entrar a estudiar en Harvard onde non admitían mulleres.
3.- O seu libro Congenital Malformations of the Hearth convertiuse na “biblia” dos médicos que elixían a especialidade de cirurxía pediátrica.
4.- Desenvolveu unha técnica cirúrxica para paliar a situación dos nenos e nenas que padecían cianose.
5.- En 1947 recibiu o premio do Women’s Nacional Press Club.

Muller 4

1.- Foi a primeira muller dedicada á astronomía en EEUU.
2.- Ensinou astronomía a mulleres no Vassar College.
3.-Descubriu un cometa que leva o seu nome.
4.-Pertenceu á Asociación americana para o Avance das Ciencias.
5.-Un cráter da lúa leva o seu nome.

Muller 5

1.- Historiadora e escritora naceu en Madrid no ano 1927 e morreu en Valencia.
2.- O seu último libro publicado en 1980 Llibre d’ amic e amada tivo escaso eco.
3.- En 1976 publica unha novela na que magnifica a Altea da súa infancia.
4.- O seu avó foi decano do Centro de Cultura de Valencia e membro da entidade valencianista Lo Rat Penat.
5.- Entre as súas obras de historia valenciana destacan Jaime el Conquistador en Alicante.

Concurso Mulleres, xoves 12 de marzo

Muller 1
1.- Naceu en Johannesburgo e morreu en Nápoles no 2008.
2.- En 1963 testifica ante o ONU sobre “o apartheid” e por iso o goberno impídelle volver ao seu país
3.- En 1967 a súa popularidade músical destácase co seu single o “Pata-Pata
4.- Era un símbolo contra o racismo e o apartheid a que apodaban “mamá Africa”.
5.- Morreu nun concerto;coa calor dos aplausos.


Muller 2
1.- Naceu en Massachussetts.
2.- Publicou o seu primeiro poema aos 8 anos.
3.- Sufría un trastorno bipolar.
4.- O seu mellor libro de poemas titúlase Ariel.
5.- Suicidouse no ano 1963.

Muller 3
1.- É a primeira escultora española da que temos noticia.
2.- Formouse no obradoiro do seu pai.
3.- Foi escultora de cámara.
4.- A pesar de ter traballado moito, morreu na pobreza.
5.- As súas obras podémolas admirar principalmente en Andalucía.


Muller 4

1.- Naceu no século IV en Alexandría.
2.- Seu pai foi un famoso matemático.
3.- Foi astrónoma, matemática e filósofa.
4.- Mellorou e construíu instrumentos astronómicos como o astrolabio e o planisferio.
5.- Proximamente estrearase unha película de Alejandro Amenábar sobre ela.

Muller 5

1.- Escultora ruso-estadounidense.
2.- Estuda no Art Students League de Nova York desde 1928 a 1930.
3.- Obtivo o seu primeiro gran éxito cunha composición horizontal de formas xeométricas de madeira.
4.- Obras súas son as Sculptural Walls.
5.- Ao final da súa carreira experimentou con outros materiais como o metal, o plexiglás, o plástico e o esmalte.

Concurso Mulleres, mércores 11 de marzo

Muller 1

1.- Adoptou o apelido do seu avó materno.
2.- Recibiu formación de pintores como Emilio Sala, Fernando Álvarez de Sotomayor, Manuel Benedito Anglada Camarasa e de Kees van Dongen.
3.- Participa na polémica Exposición de Pintores Íntegros organizada por Ramón Gómez da Serna.
4.- Desenvolveu unha pintura cubista que abandonará para inclinarase pola figuración. Caracterizada polas cores dramáticas, debuxos duros e violentos contrastes.
5.- Padece tuberculose, pero non deixa de pintar. Finalmente, morre en 1932.

Muller 2

1.- Naceu en 1917, filla de xudeus lituanos.
2.- Foi profesora universitaria de historia económica.
3.- Foi deputada no parlamento do seu país.
4.- Loitou polos dereitos humanos e sobre todo cotra o apartheid.
5.- Foi candidata dúas veces ao Premio Nobel da Paz.

Muller 3

1.- A súa nai era unha pintora de grande talento, a súa irmá xémea foi unha coñecida pintora e o irmán maior un famoso arquitecto.
2.- Na década dos sesenta dirixiu o Centro de Investigación Neurobiolóxica de Roma.
3.- No ano 1983 foi premiada co premio Louisa Gross Horwitz da Universidade de Columbia xunto a Stanley Cohen e Victor Hamburger.
4.- Foi investida Doctora “honoris causa” pola Universidade Complutense de Madrid.
5.- Déronlle o Premio Nobel de Mediciña e Fisioloxía xunto ao seu colaborador polos traballos sobre os factores de crecemento nervioso.

Muller 4

1.- Foi a máis sonada das soldadeiras da época medieval
2.- Afonso X o Sabio fai mofa dela nas súas cantigas de escarnio
3.- Sábese que frecuentou as cortes de Fernando III o Santo e de Afonso X o Sabio.
4.- Cede as súas propiedades aos monxes cistercienses de Sobrado e suponse que alí foi soterrada.
5.- Renace agora como se a literatura a quixese rehabilitar e elevar á categoría de heroína patria.

Muller 5

1.- En Arxentina coñecese como “a galega da zona norte” ou simplemente como “Nisa”.
2.- Varios membros da súa familia foron fusilados durante o réxime franquista
3.- Os seus fillos foron secuestrados pola ditadura militar arxentina.
4.- Xunto a outras mulleres percorreron penitenciarías, cuarteis militares, hospitais, morgues, sen chegar a ter resposta dos seus familiares desaparecidos.
5.- Faleceu un 29 de novembro deixando atrás un incalculable legado.

Concurso Mulleres, martes 10 de marzo

Muller 1

1.- Naceu en Suiza en 1892 e morreu en Argentina en 1938.
2.- A súa tráxica morte inspirou unha canción de Ariel Rámirez e Félix Luna. Recentemente o grupo de música celta Bad Haggis grabou a canción Templo de agua, inspirada tamén na súa morte.
3.- Participou nas reunións do grupo Signos en Europa.
4.- Compartiu a vida artística e cultural do grupo Anaconda con Horacio Quiroga e Enrique Amorín.
5.- É autora da comedia en tres actos El amo del mundo.

Muller 2

1.- Foi unha famosa bailarina de ballet de inicios do século XX..
2.- Naceu en San Petesburgo.
3.- Paul Gerdt, Johanssen e Sodokova foron seus mestres.
4.- O seu número máis famoso foi a morte do Cisne.
5.- Reforzou os seus zapatos pointe agregando un anaco de coiro duro en adóitelas, converténdoo no zapato pointe moderno.

Muller 3

1.- Química e profesora universitaria inglesa.
2.- Doutorouse na Universidade de Cambridge en 1934 onde se especializou en cristalografía.
3.- Foi profesora en Oxford ata o seu retiro en 1977.
4.- Foi pioneira na técnica de determinación de estruturas de substancias de interese bioquímico mediante raios X.
5.- Recibiu o Premio Nobel de Química.

Muller 4


1.- Trasladouse desde Francia a Estados Unidos en 1933.
2.- Participou ao redor de 1962 na exposición "A arte da montaxe" no Museo de Arte Moderna de NY.
3.- En 1966 realiza a escultura de corpo de muller máis grande da historia da arte, cuxo título foi "Hon" (Ela en sueco).
4.- Obras súas tamen son "O xardín do tarot" e "Fontaine Strawinsky".
5.- Morreu por mor dunha enfermidade pulmonar causada polos gases tóxicos producidos durante a fabricación das súas figuras en poliéster.



Muller 5

1.- A fonte máis fidedigna sobre a súa vida é o "Memorial al Rei"
2.- Foi condenada polo Tribunal da Inquisición
3.- Foi defensora xunto a outras mulleres do ataque dos corsario a cidade de Vigo
4.- Existe unha cantiga moi famosa súa cantada por Luar na Lubre
5.- Converteuse no símbolo do sufrimento do pobo, moi especialmente das mulleres.

Concurso luns 9 de marzo

Muller 3

1.- Naceu en A Coruña.
2.- Música, poeta, ensaísta,...
3.- Tocou o violín na Xove Orquestra de Galicia.
4.- Foi profesora de lingua galega no IES de Sada.
5.- O seu último libro de poesía publicado foi En concreto.

Muller 4

1.- Foi a única muller que tomou parte na Real Expedición Filantrópica da Vacina da Variola.
2.- O seu labor sanitario foi eloxiado polo Dr Balmis
3.- Suponse que morreu en México
4.- En México, o premio ao mérito en enfermaría leva o seu nome.
5.- Foi definida como unha muller valente, aventureira, atrevida, ousada e rexia.

Muller 5

1.- Escultora estadounidense de pais venezolanos.
2.- Nas primeiras obras, pequenas esculturas en terra cocida, aparece a influencia da arte precolombina.
3.- En 1955 empezou a tallar en madeira grandes figuras de tamaño natural.
4.- As súas obras posúen unha vaga evocación surrealista e un contido satírico.
5.- Foi elixida como membro da Academia Americana das Artes e as Letras.